Mag het een kwartje meer zijn?

Terwijl Nederland vol kopzorgen om de waterstand zit, hebben de mensen in West-Afrika uiteraard iets anders aan hun hoofd…vanaf de eerste januari ontrolde zich een nieuw scenario. Waar de laatste weken van 2011 veel geruchten de ronde deden over een eventuele devaluatie van de Franc CFA (de munteenheid die in de meeste landen hier wordt gebruikt en gekoppeld is aan de euro, zou van 655 Franc per euro omhoogschieten naar 1000) en men opgelucht ademhaalde bij behoud van de koers, bleek het gevaar uit een andere hoek te komen…

Wij werden ons pas iets bewust van de verandering toen we onze kater uitgeroesd hadden en ons na enkele dagen op de weg terug naar Cotonou begaven: zemidjans (motortaxi’s) en taxi brousses, overal en nergens, vroegen ineens zwaar verhoogde tarieven, unaniem: ’de benzine is duurder’.

Nou is de prijs hier best redelijk zou je denken. Bij een tankstation betaal je ongeveer de helft van wat je in Nederland betaalt. Een zeer kleine minderheid maakt hier echter gebruik van. Veel gebruikelijker is het kopen van benzine op straat, in mooie grote ronde flessen van 20 liter, of afgedankte sterke drank flessen, voor nog eens de helft van de prijs. Deze benzine is illegaal geraffineerd in Nigeria en met bootjes en vervolgens met 800 liter op brommertjes volgestapeld naar Benin vervoerd. Canvas geeft een goed beeld hiervan in de documantaire: Olie in het zwart (aanrader). Dit vormt de basis van het transport netwerk van onder andere Cotonou: non-stop vullen de zemidjans hun tankjes en cruisen door de stad om deze en gene overal en nergens heen te brengen. Luxe oplossing zou je denken, maar pain in the ass van vele inwoners hier. Een ritje mag dan voor ons spotgoedkoop zijn, dagelijks woon-werk-verkeer van enkele kwartjes tot een euro per dag kan makkelijk een derde van een maandsalaris opslokken.

En wat deed zich voor op 1 januari? De prijs van de ‘informele’benzine steeg van 270 FCFA naar 400, op 2 januari was de prijs al 500, op 3 januari haastte men zich van illegale flessen naar officiele tankstations en daalde de voorraad daar snel in, 600, 700, 800, hartje centrum al 900 Franc voor een liter! Voor ons, minderheid tankstation gebruikers een verdubbeling, maar voor de gewone Cotonouer een goede verdriedubbeling van de prijs! Een gewoon salaris hier vandaag de dag staat het simpelweg niet toe de nieuwe bedragen die de zemmie’s verplicht zijn te vragen neer te leggen.
Wat er dan aan de hand was? Eigenlijk had men geen flauw idee wat zich voordeed…misschien hadden de benzine-stokers feestgevierd met kerst en oud en nieuw, en hadden de transporteurs (die sowieso toch levensmoe moeten zijn voor je je op een gammele brommer waagt met 800 liter in je nek en over zandwegen gaat slingeren) zich een gat in hun kraag gezopen. ‘Toch die devaluatie?’ opperde menigeen. Het inzicht kwam voor ons vanuit Belgie. Tussen de eurocrisis en politieke calamiteiten door werden twee enkele minuutjes van het journaal besteed aan de problemen in Nigeria. Na de oproer rondom de kerstviering braken nieuwe rellen uit: de overheid had de subsidie op benzine van de een op de andere dag afgeschaft.

Waar de Nigerianen de straat op gaan, wachten wij in Cotonou met geduld en spanning op een terugkeer van de voormalige situatie. Het hektische verkeer in Cotonou kalmeert met de dag…als het niet noodzakelijk is blijven mensen thuis, of nemen de benenwagen. Voor ons een kleine verandering (de prijs mag dan iets hoger zijn, voor ons nog altijd te behappen, en we krijgen er wat meer rust op de weg voor terug), voor de man en vrouw op de straat hier begint het nieuwe jaar met ware kopzorgen…