Il y a du Travail au Togo

Zoals in de eerste week afgesproken zouden wij als ‘partenaires’ een bezoek gaan brengen aan Togo. Een eerste actie om de West-Afrikaanse Sous-Region te gaan veroveren. Zo gezegd, zo gedaan, stapten afgelopen maandag Claude, Camille en ik in de auto voor onze eerste ‘business trip’ (tja, voor hen is dit wellicht meer een zakenreis dan verkenning van de lokale problematiek en kennismaking met de aanwezige orgsnisaties). Einddoel was Lomé, en hopelijk de figuurlijke pot met goud ;).
We waren weliswaar op de hoogte van het feit dat de laatste lokale verkiezingen in Togo plaatsvonden in 1987, en dat sindsdien ‘Decentralisation en Gouvernements Locaux’ (ons werkveld) niet heel erg in de picture stonden...het was op zijn minst interessant om te peilen of de verkiezingen die reeds sinds 2004 worden aangekondigd al dichterbij lijken te komen. Waar je in de meeste Afrikaanse landen struikelt over de witte 4x4’s met allerhande logo’s van ontwikkelingsorgsanisaties, kan je in Togo nog drie dagen uittrekken en zo goed als iedereen gesproken hebben. Of dit een voor- of nadeel moet zijn is voor mij nog een raadsel. Voor onze business zou het kunnen betekenen dat, zodra de verkiezingen erdoor komen, er legio werk te verzetten zal zijn. En dan is het wel handig als je iets vóór dit gebeuren al een kijkje genomen hebt. Een nuttig reisje dus, afgezien van het feit dat de potten met goud nog ontbreken.

In twee-en-een-halve dag legden we een heuze marathon af en kreeg ik een hoop meer inzichten in de situatie en een hoop vraagtekens erbij. Het was in ieder geval boeiend, en een paar intensieve dagen in ons drietal doorgebracht betekende ook een nadere kennismaking. Ik weet nu dat Claude en Camille gek zijn op geroosterd varkensvlees, Camille geen ster is in inparkeren, en dat Lars en ik de weg nog sneller vinden dan twee Afrikanen in een vreemde stad. Claude ligt de hele nacht wakker als hij door ontbreken van internet zijn rapport niet tijdig kan aanleveren en Camille houdt ervan de tijd te doden door Spaans met mij te kletsen, Claude doet dan ook een leuke duit in het zakje.

Wat leerde ik over het lokale bestuur in Togo? Faure Gnassingbé beweegt zich met een paar passen voor- en een paar passen achteruit in de richting van ware gemeentelijke verkiezingen, en poogt dit al jaren. De teksten en wetgeving liggen er al sinds 1998. Er zijn slechts een paar kleine obstakels op weg. Gezien de oppositie niet heel blij was met de laatste verkiezingen waar Faure tot President werd gekozen, hebben ze aangegeven alle verkiezingen te boycotten...niet echt motiverend om een dure verkiezing uit te voeren waar niemand uiteindelijk blij van wordt. Tja, en dat prijskaartje zal niet mis zijn...dus wordt er alle kanten op gekeken wie dat zou gaan bekostigen, en blijven de ogen op de Europese Unie gericht...willen die de doekoes op tafel gaan leggen?

En, ook niet onbelangrijk...als je gaat stemmen is het ook wel handig als je weet waar en waarvoor...wat is de gemeente? Over de indeling van het territorium zijn de politici het nog niet helemaal eens geworden. Een of andere consultant heeft jaren geleden een studie uitgevoerd, ik vermoed op kosten van één of andere donor, en zag gouden bergen werk voor zich als die gemeenten eenmaal geinstalleerd zouden zijn. Hoe meer, hoe beter! De politici stemden in, elk canton een gemeente, wat meer dan 400 gemeenten in een kleine landje als Togo betekent...en meer dan 400 burgemeesters en andere interessante posten, zij zagen hun plekje voor de oude dag ook wel verzekerd. De opinie van deze belangrijke mannen kan uiteraard niet zomaar gepasseerd worden, maar een economisch haalbaar plan is het in ieder geval ook niet...kortom, het proces is wat vastgelopen, we moeten nog even geduld hebben. Misschien overwegen om die ruime 400 gemeenten er te laten komen en meteen te laten fuseren...

Zoals de Directeur van Decentralisatie zegt: ‘We boeken progressie op alle vlakken, eigenlijk gaat het hartstikke goed! Er rest een beetje voorlichting van de bevolking en opleiding van raadsleden en ambtenaren’. Ja, en daar komen wij om de hoek kijken, want dat is nou net waar wij goed in zijn! Maar zoals de PNUD (UNDP, United Nations Development Programme) zegt: ‘we zijn fatigué, moe! Wij geloven dat het decentraliseren van de macht naar lokaal niveau autonomie brengt en mensen meer kansen op lokaal niveau geeft voor ontwikkeling en armoede vermindering...maar wanneer is de dag...?’ En dan is er nog de Unie van Gemeenten in Togo (UCT), waar 21 van de 35 prefecturen lid van zijn...een kantoor met welgeteld één persoon die inhoudelijk en technisch werk verzet, met 7 man ondersteunend personeel...en een hoop vriendjes achter zich die hij af en toe een opdrachtje kan toestoppen...ja, als die gouden pot eens komen zal, dan zit hij er geloof ik echt niet op te wachten die met een Nederlandse en Beninse club te moeten delen...

Met bergen informatie begeven we ons op de weg terug naar Cotonou. In ieder geval een goede invulling aan onze tijd kunnen geven, want in Benin heeft ‘iemand of iets’ de glasvezelkabel op de bodem van de zee gemolesteerd en is geheel Benin al twee dagen van het wereldwijde web afgesloten. Schijnbaar hebben de hogere mannetjes gezwicht voor deze problematiek, en komt er nu mondjesmaat toegang tot hun privé kabels en satelieten...al stuiptrekkend kunnen wij nu zo nu en dan connectie maken met de rest van deze planeet. Mogen we hopen dat deze ervaring hen er ooit toe zal zetten het internet te privatiseren en vrij te geven...dan zien wij een dag in de toekomst tegemoet dat de internet-snelheden onder de concurrentie dagelijks zullen toenemen. Het zal wel de dag zijn dat Togo haar eerste Lokale Verkiezingen zal vieren...